เหล็กแผ่นเป็นวัสดุที่ดูเรียบง่ายที่สุดในร้านเหล็ก แต่กลับเป็นชนิดที่สั่งผิดบ่อยที่สุดเช่นกัน เพราะคำว่าเหล็กแผ่นครอบคลุมสินค้าหลายแบบที่หน้าตาคล้ายกันแต่ใช้งานคนละอย่าง ตั้งแต่แผ่นดำที่ใช้เชื่อมโครงสร้าง แผ่นลายที่ใช้ปูพื้นกันลื่น ไปจนถึงแผ่นชุบสังกะสีสำหรับงานที่ต้องทนสนิม
เหล็กแผ่นที่ใช้กันทั่วไปมีสามแบบหลักคือ แผ่นดำ สำหรับงานเชื่อมและงานโครงสร้าง แผ่นลาย ที่มีปุ่มนูนกันลื่นสำหรับปูพื้นและทางเดิน และ แผ่นชุบสังกะสี สำหรับงานที่ต้องทนความชื้น การเลือกต้องระบุทั้งชนิด ความหนา และขนาดแผ่นควบคู่กัน
เหล็กแผ่นมีกี่แบบ
เหล็กแผ่นแบ่งตามกระบวนการผลิตและการเคลือบผิวเป็นหลายแบบ ตามมาตรฐานที่ สมอ. กำหนดไว้สำหรับเหล็กแผ่นแต่ละประเภท แต่ที่หมุนเวียนในร้านวัสดุก่อสร้างทั่วไปมีสามแบบที่ใช้บ่อยที่สุด แต่ละแบบตอบโจทย์คนละอย่างและราคาต่างกันชัดเจน การรู้ว่างานของตัวเองต้องการอะไรก่อนไปหน้าร้านจะช่วยให้ได้ของถูกและไม่ต้องเสียเที่ยว
| ชนิด | ลักษณะผิว | งานที่เหมาะ |
|---|---|---|
| แผ่นดำ | ผิวเรียบสีเทาเข้ม | เชื่อมโครงสร้าง แผ่นเหล็กรองฐาน |
| แผ่นลาย | มีปุ่มนูนกันลื่น | ปูพื้น ทางเดิน ฝาบ่อ |
| แผ่นชุบสังกะสี | ผิวเงินมันวาว | งานที่โดนความชื้น งานนอกอาคาร |
| แผ่นรีดร้อน | ผิวหยาบกว่า มีสเกล | งานโครงสร้างหนา ไม่เน้นผิวสวย |
| แผ่นรีดเย็น | ผิวเรียบเนียนกว่า | งานที่ต้องพับขึ้นรูปหรือเน้นผิว |
แผ่นดำกับแผ่นชุบสังกะสี เลือกอย่างไร
แผ่นดำราคาถูกกว่าและเชื่อมง่ายกว่า แต่ต้องทาสีกันสนิมเองหลังจากตัดและเชื่อมเสร็จ ส่วนแผ่นชุบสังกะสีมีชั้นเคลือบมาจากโรงงานจึงทนสนิมได้ทันที แต่เวลาเชื่อมจะเกิดควันจากชั้นสังกะสีที่ระเหย ต้องระบายอากาศให้ดี และรอยเชื่อมยังต้องทาสีทับเพราะชั้นเคลือบตรงนั้นถูกทำลายไปแล้ว
เลือกความหนาอย่างไร
ความหนาของเหล็กแผ่นเรียกเป็นมิลลิเมตร ตั้งแต่บางราวหนึ่งมิลลิเมตรสำหรับงานปิดผิว ไปจนถึงหนาสิบมิลลิเมตรขึ้นไปสำหรับแผ่นรองฐานเสาและงานรับน้ำหนัก การเลือกควรเริ่มจากภาระที่แผ่นต้องรับและระยะที่แผ่นต้องพาดโดยไม่มีตัวรองรับ ไม่ใช่เริ่มจากราคา เพราะแผ่นที่บางเกินจะแอ่นและเสียรูปถาวร
- 1 ถึง 2 มิลลิเมตร งานปิดผิว งานตกแต่ง ป้าย ตู้
- 3 ถึง 4 มิลลิเมตร ฝาบ่อ แผ่นปิดช่อง งานเชื่อมเบา
- 4.5 ถึง 6 มิลลิเมตร พื้นทางเดิน แผ่นลายกันลื่น
- 6 ถึง 9 มิลลิเมตร แผ่นรองฐานเสา งานรับน้ำหนัก
- 10 มิลลิเมตรขึ้นไป งานโครงสร้างหนัก งานอุตสาหกรรม
ระยะพาดสำคัญพอ ๆ กับความหนา
แผ่นเหล็กหนา 4 มิลลิเมตรที่พาดข้ามช่องกว้าง 30 เซนติเมตรแทบไม่แอ่นเลย แต่แผ่นเดียวกันพาดข้ามช่องกว้างหนึ่งเมตรจะยวบชัดเจนเมื่อมีคนเหยียบ ดังนั้นก่อนเลือกความหนาต้องรู้ก่อนว่าแผ่นจะมีตัวรองรับทุกกี่เซนติเมตร การใส่คานรองเพิ่มมักถูกกว่าการเพิ่มความหนาของแผ่นทั้งผืน
แผ่นรีดร้อนกับแผ่นรีดเย็น
แผ่นรีดร้อนผลิตที่อุณหภูมิสูงจึงขึ้นรูปง่ายและราคาถูกกว่า แต่ผิวหยาบกว่าและมีชั้นสเกลบาง ๆ ติดมา เหมาะกับงานโครงสร้างที่ไม่เน้นความเรียบของผิว ส่วนแผ่นรีดเย็นรีดที่อุณหภูมิห้อง ได้ผิวเรียบเนียนและความหนาแม่นยำกว่า จึงเหมาะกับงานที่ต้องพับขึ้นรูปหรืองานที่ผิวจะโชว์ ราคาสูงกว่าตามคุณภาพผิวที่ได้
เหล็กแผ่นลายใช้ทำอะไร
เหล็กแผ่นลายคือแผ่นเหล็กที่มีปุ่มหรือลายนูนบนผิวหน้าเพื่อเพิ่มแรงเสียดทาน ใช้ในตำแหน่งที่คนต้องเดินหรือยืนและมีโอกาสเปียกน้ำ เช่นทางเดินข้างเครื่องจักร ฝาบ่อพัก บันไดเหล็ก และพื้นกระบะรถ ลายที่นิยมในไทยคือลายตีนไก่ซึ่งให้แรงยึดเกาะดีและทำความสะอาดง่ายกว่าลายที่ซับซ้อนกว่า
ข้อควรระวังคือแผ่นลายมีความหนาสองค่า คือความหนาของแผ่นพื้นและความสูงของลายนูน เวลาสั่งต้องระบุความหนาของแผ่นพื้นเป็นหลัก เพราะนั่นคือส่วนที่รับน้ำหนักจริง การเข้าใจผิดตรงนี้ทำให้ได้แผ่นที่บางกว่าที่ต้องการ ซึ่งจะยวบเมื่อใช้งานจริงแม้ผิวจะดูหนา และเมื่อยวบแล้วการแก้ไขทำได้แค่เสริมคานรองด้านล่างเพิ่ม ซึ่งเป็นงานที่ยุ่งกว่าการเลือกความหนาให้ถูกตั้งแต่ต้น
ราคาและการสั่งเหล็กแผ่น
ราคาเหล็กแผ่นคิดตามน้ำหนักเป็นหลัก ซึ่งขึ้นอยู่กับความหนาและขนาดแผ่น การเทียบราคาระหว่างร้านโดยดูราคาต่อแผ่นอย่างเดียวจึงเทียบไม่ได้ ต้องรู้ขนาดแผ่นด้วยว่ากว้างยาวเท่าไหร่ เพราะขนาดมาตรฐานมีหลายแบบ และแต่ละร้านอาจสต๊อกขนาดไม่เหมือนกัน ดูเหล็กรูปพรรณชนิดอื่นที่ใช้ร่วมกันได้ที่ เหล็กฉาก ขนาดและราคา หรือดูราคาเหล็กทุกชนิดที่ ราคาเหล็กเส้น
- ระบุชนิด แผ่นดำ แผ่นลาย หรือแผ่นชุบสังกะสี
- ระบุความหนา เป็นมิลลิเมตร ถ้าเป็นแผ่นลายให้ระบุความหนาแผ่นพื้น
- ระบุขนาดแผ่นหรือขนาดที่ต้องตัด พร้อมจำนวน
- แจ้งว่าต้องการให้ตัดหรือไม่ สอบถามที่หน้าร้านว่าตัดได้ขนาดเท่าไหร่
- บอกลักษณะงาน เพื่อให้ทางร้านช่วยตรวจว่าสเปกเหมาะกับงาน
เหล็กแผ่นหนักกว่าที่คนส่วนใหญ่คาด แผ่นหนา 6 มิลลิเมตรขนาดมาตรฐานหนักได้เกินร้อยกิโลกรัมต่อแผ่น จึงต้องมีคนช่วยยกหรือใช้เครื่องมือ แจ้งล่วงหน้าได้ว่าหน้างานมีอุปกรณ์ยกหรือไม่
ตัดตามขนาดที่ใช้จริงคุ้มกว่าซื้อเต็มแผ่น
หากงานต้องการเหล็กแผ่นเพียงไม่กี่ชิ้นในขนาดเฉพาะ การสั่งตัดตามขนาดมักคุ้มกว่าซื้อเต็มแผ่นแล้วตัดเอง เพราะประหยัดทั้งค่าวัสดุที่เหลือทิ้งและค่าแรงตัดที่หน้างาน สอบถามที่หน้าร้านได้ว่าตัดให้ได้ในขนาดที่ต้องการหรือไม่ ดูเหล็กชนิดอื่นทั้งหมดได้ที่ เหล็ก ปลีก–ส่ง
คำถามที่พบบ่อย
เหล็กแผ่นดำกับแผ่นชุบสังกะสี ต่างกันอย่างไร ?
แผ่นดำไม่มีชั้นเคลือบ ราคาถูกกว่าและเชื่อมง่ายกว่า แต่ต้องทาสีกันสนิมเอง ส่วนแผ่นชุบสังกะสีมีชั้นเคลือบจากโรงงานจึงทนสนิมได้ทันที เหมาะกับงานที่โดนความชื้น
เหล็กแผ่นลายใช้ทำพื้นได้ไหม ?
ใช้ได้และเป็นงานหลักของแผ่นลาย ปุ่มนูนช่วยเพิ่มแรงเสียดทานจึงเหมาะกับทางเดินและพื้นที่มีโอกาสเปียก ควรระบุความหนาของแผ่นพื้นเวลาสั่ง ไม่ใช่ความสูงของลาย
เหล็กแผ่นหนา 4 มิล ใช้ทำฝาบ่อได้ไหม ?
ได้หากช่องบ่อไม่กว้างมากและมีขอบรองรับรอบด้าน แต่ถ้าช่องกว้างหรือมีรถวิ่งผ่าน ควรใช้แผ่นหนากว่าหรือเสริมคานรองด้านล่างเพื่อลดระยะพาด
สั่งตัดเหล็กแผ่นตามขนาดได้ไหม ?
สอบถามได้ที่หน้าร้านว่าตัดได้ในขนาดที่ต้องการหรือไม่ การสั่งตัดตามขนาดที่ใช้จริงมักคุ้มกว่าซื้อเต็มแผ่นแล้วตัดเอง เพราะประหยัดทั้งเศษวัสดุและค่าแรง
เหล็กแผ่นราคาคิดอย่างไร ?
คิดตามน้ำหนักเป็นหลัก ซึ่งขึ้นอยู่กับความหนาและขนาดแผ่น เวลาเทียบราคาระหว่างร้านต้องรู้ขนาดแผ่นด้วย ไม่ใช่ดูราคาต่อแผ่นอย่างเดียว
ซื้อเหล็กแผ่นในบุรีรัมย์ที่ไหน ?
กิจมอเตอร์วัสดุ อยู่ริมถนนบุรีรัมย์–ประโคนชัย เลย บขส.ประโคนชัย 2 กิโลเมตร มีเหล็กแผ่นหลายชนิดและความหนา ส่งถึงหน้างานได้ โทร 044-671-111
สรุป
คำว่าเหล็กแผ่นครอบคลุมสินค้าหลายแบบที่ใช้งานคนละอย่าง จึงต้องระบุทั้งชนิด ความหนา และขนาดแผ่นเวลาสั่งเสมอ ความหนาที่เลือกควรมาจากภาระและระยะพาด ไม่ใช่จากงบ และสำหรับแผ่นลายให้ระบุความหนาของแผ่นพื้น ไม่ใช่ความสูงของลายนูน เพราะแผ่นพื้นคือส่วนที่รับน้ำหนักจริง หากไม่แน่ใจว่างานที่ทำต้องใช้สเปกไหน บอกลักษณะงานและระยะพาดมาที่ร้านได้
บอกชนิด ขนาด และจำนวนที่ต้องการ หรือถ่ายรูปแบบส่งมาทางไลน์ ทางร้านตีราคากลับให้ในเวลาทำการ จันทร์–เสาร์ 08:00–17:00 น.